Małpki w systemie kaucyjnym - kiedy i ile kaucji za małe butelki alkoholu

Czym są „małpki” i dlaczego są problemem

„Małpki” to potoczna nazwa małych butelek z alkoholem - zwykle 100, 200 czy 250 ml. Są tanie, kupowane impulsowo i wypijane „w drodze”, dlatego ich opakowania bardzo często lądują na trawnikach, przystankach i w parkach zamiast w koszu. Szacuje się, że w Polsce sprzedaje się ich nawet kilka milionów dziennie, a poziom ich zbiórki jest jednym z najniższych spośród wszystkich opakowań po napojach.

Czy małpki są już objęte kaucją?

Nie. Dziś system kaucyjny obejmuje butelki PET (do 3 l), puszki metalowe (do 1 l) i szklane butelki wielokrotnego użytku (do 1,5 l) - więcej w artykule „System kaucyjny w Polsce - jak działa”. Małpki, jako małe opakowania jednorazowe po alkoholu, na razie pozostają poza systemem - przy ich zakupie nie płacisz kaucji i nie możesz jej odzyskać.

Kiedy małpki mają trafić do systemu

Rząd zapowiedział włączenie małpek jako największą planowaną zmianę od startu systemu. Z publicznych deklaracji wynika następujący harmonogram:

• lato 2026 r. - przygotowanie projektu ustawy i konsultacje publiczne;
• wrzesień 2026 r. - skierowanie projektu pod obrady rządu;
• jesień 2026 r. - pierwsze czytanie w Sejmie (zapowiadane najpóźniej na listopad);
• 1 stycznia 2027 r. - możliwy termin wejścia w życie nowych przepisów.

To plan, a nie obowiązujące prawo. Daty mogą się przesunąć - tak jak wcześniej przesuwało się wejście szkła do systemu. Ten artykuł zaktualizujemy, gdy projekt nabierze ostatecznego kształtu.

Ile może wynieść kaucja za małpkę

Wysokość kaucji nie jest jeszcze przesądzona. W zapowiedziach pojawiają się dwie kwoty - 0,50 zł lub 1,00 zł za sztukę - ale ostateczną stawkę określi dopiero rozporządzenie po przyjęciu ustawy. Dla porównania, dziś obowiązujące stawki to:

Dlaczego ta zmiana jest tak istotna

Powód jest podwójny - ekologiczny i prawny. Małpki to jedne z najczęściej porzucanych opakowań, więc objęcie ich kaucją ma realnie ograniczyć zaśmiecanie. Jednocześnie Polska musi spełnić unijne cele selektywnej zbiórki opakowań po napojach: 77% do 2025 r. i 90% od 2029 r. Bez wciągnięcia do systemu opakowań o najniższym poziomie zbiórki te progi są trudne do osiągnięcia.

Co to oznacza dla Ciebie

Jeśli zmiana wejdzie w życie, przy zakupie małpki dopłacisz kaucję i odzyskasz ją po oddaniu pustego, oznakowanego opakowania - dokładnie jak przy butelce czy puszce. Zasady zwrotu (znak kaucji, brak wymogu paragonu, zwrot w automacie lub przy kasie) najpewniej będą takie same jak dziś - opisujemy je w artykule „Gdzie oddać butelki z kaucją”.

Do tego czasu warto wyrobić nawyk liczenia opakowań. W Kaucyjce dodajesz każdą sztukę jednym tapnięciem, a aplikacja przelicza kwotę i pokazuje, gdzie ją odebrać - gdy małpki dołączą do systemu, po prostu zaczniesz liczyć także je.

Źródła: zapowiedzi przedstawicieli rządu (Ministerstwo Klimatu i Środowiska, Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej) z wiosny 2026 r. dotyczące projektu ustawy obejmującej „małpki” systemem kaucyjnym oraz unijne cele selektywnej zbiórki opakowań po napojach (77% do 2025 r., 90% od 2029 r.). Stan na czerwiec 2026 r. - artykuł opisuje plany legislacyjne, które mogą ulec zmianie.